Энх улирал ханхлахад

Зохиолч С.Дашдооров гуайн ийм нэртэй нэг сайхан өгүүллэг байдаг. Жинхэнэ хөдөөгийн ахуй, цэрэг  эрийн хайр сэтгэлийг нүдэнд харагдтал дүрсэлсэн. Энэ зохиолоор нь хийсэн киног бүгд мэднэ дээ. Нар хиртсэн жил.

Цэрэгт явсан хүүгээ одон тэмдэг гялзалзуулсаар чимээгүйхэн нүдээрээ инээсээр орж ирэхэд өвгөн эцэг нь хүү ирлээ гэж сандчихад эмгэн ээж нь сүү хөөрлөө хэмээн буруу дуулж ухсхийдэг тэр хэсэг уг киног үзсэн хүний санаанаас гардаггүй. 

Дашдооров гуайн богино өгүүллэгүүд говь нутгийн хүмүүсийн халуун сэтгэл, юугаар ч үл солих амар тайван амьдралын аз жаргалыг гайхалтайгаар дүрсэлсэн байдаг даа.

"Улааран байгаа тэнгэрийн хаяа" зохиолд гардаг залуу бүсгүй, "Оосор бүчгүй орчлон" зохиолын Төгөө өвгөн гэхчлэн зохиолын баатрууд нь сэтгэлд нэг л танил дотнохон. Дээр дурдсан бүх зохиолууд болон ижийгээ дурсаж бичсэн санаа алдам нэг л уяхан туужис, өгүүллэгүүдийг багтаасан түүвэр зохиол нь одоо ч манайд байдаг. Дахин дахин уншихаас уйдамгүй. Нэгэнтээ Дашдооров гуай "Ойворгон залуу насаа гэж" хэмээн дуу алдсан байдагчлан түүний зохиолуудыг уншиж суухад нэхэн дурссан ч үл гүйцэгдэх цахилаад одсон залуу нас шиг хөдөөгийн дахин давтагдашгүй эгэл хүмүүс, эгэл амьдрал, говь нутгийн улаахан наран доорхи амар амгалан  биднээс алслан холдож байх шиг нэг л гунигтай мэдрэмж төрдөг билээ.

Энх улирал ханхлахад говь нутаг өдийд ямархан байгаа бол доо гэж хааяа хааяа бодогдох ч шиг. Тааны үнэр нь анхилсаар байгаа болов уу атан тэмээд нь зэргэлээн дунд сүүмэлзээд миний ээжийн бага насаа дурсдаг дурсамжинд хааяахан цухалздаг голио царцаа шаргисан гангийн халуун наран доорхи амьдрал нь хэвээр байгаа болов уу гэж бодоход нэг л итгэлгүй. Говь нутгаас улаан тоос манарсан цөл, зэлүүд газар, уурхайн олон суурин, урд зүг рүү залсан баргар зам, онгож гандсан цөөхөн хэдэн хүний тухай сураг л мэдээллийн хэрэгслээр хаа нэгтээ дурсагдах болж дээ.